Firma Timeshifter, twórca popularnej aplikacji na jet lag, opublikowała raport „The Arrival Advantage”. Przekonuje w nim, że zmęczenie po długim locie nie jest problemem snu, lecz rozregulowanego zegara biologicznego, a wygodny fotel całkowicie rozkładany do pozycji leżącej tego nie naprawi.

Jet lag to nie kwestia snu

Według autorów raportu jet lag wynika z rozbieżności między wewnętrznym, 24-godzinnym zegarem organizmu a czasem obowiązującym w miejscu docelowym. Bezsenność i senność w ciągu dnia to tylko najbardziej widoczne objawy, dlatego tak często traktuje się je jak zwykły kłopot ze spaniem.

Jedyne rozwiązanie oparte na nauce to, jak twierdzą autorzy, indywidualnie dobrane światło: wystawianie się na nie i jego unikanie w odpowiednich porach. Bez takiej interwencji zegar przesuwa się mniej więcej o godzinę na dobę. Podróż z Nowego Jorku do Dubaju oznaczałaby więc ponad tydzień pełnej adaptacji.

Dr Steven W. Lockley, główny naukowiec Timeshifter, tłumaczy to tak: „światło o złej porze biologicznej przesuwa zegar w złym kierunku”.

Rady, które mogą zaszkodzić

Raport podważa kilka powszechnych porad. Jego autorzy twierdzą, że nie pomagają, a mogą nasilać jet lag, takie zalecenia jak:

• spanie w samolocie tak dużo, jak się da,
• jedzenie o porach, o których jedzą miejscowi,
• poranny jogging po przylocie.

Fotel typu lie-flat zapewnia komfort, ale nie resetuje zegara biologicznego. Raport zwraca też uwagę, że programy lojalnościowe nagradzają mile, dostęp do salonów i upgrade’y, a nie to, jak pasażer czuje się po wylądowaniu.

Cztery propozycje dla linii lotniczych

• Plan dla każdego pasażera: spersonalizowane wskazówki wysyłane automatycznie, gdy rezerwacja obejmuje co najmniej trzy strefy czasowe. Mogłyby być prezentem dla najlepszych klientów, nagrodą za mile albo płatnym dodatkiem.
• Światło w salonie: mały kącik z ograniczonym światłem, z żarówkami w tej samej cenie co zwykłe, by pasażerowie mogli zacząć realizować plan jeszcze przed wejściem na pokład.
• Światło w kabinie: oświetlenie dopasowane do rytmu większości pasażerów na danej trasie oraz ekrany w fotelach pokazujące indywidualny plan.
• Załoga i firmy: planowanie rytmu dobowego dla personelu oraz wsparcie przy jet lagu jako element dbałości pracodawcy o podróżujących pracowników.

Co to oznacza dla polskiego podróżnego

Trzeba pamiętać, że raport przygotowała firma, która sprzedaje rozwiązanie na jet lag, więc jego tezy warto traktować jako stanowisko producenta, a nie niezależne badanie. Z komunikatu wynika, że z aplikacją współpracuje kilka globalnych linii lotniczych, ale nie podano, które. Nie ma też informacji, czy podobne rozwiązania trafią do przewoźników latających z Polski. Nic nie wskazuje na to, by w UE istniały przepisy w tej sprawie.

Praktyczny wniosek jest prosty: przy dalekich podróżach, na przykład do Azji czy Ameryki, warto zaplanować pierwsze dni z zapasem i nie liczyć na to, że lepsza klasa podróży rozwiąże problem. Osoby z chorobami przewlekłymi albo przyjmujące stałe leki powinny skonsultować się z lekarzem, zamiast polegać wyłącznie na ogólnych poradach.

Wątek ubezpieczeniowy

Sam jet lag zwykle nie jest zdarzeniem objętym polisą turystyczną, ale dokładny zakres zależy od ogólnych warunków ubezpieczenia, więc warto go sprawdzić. Standardowo takie polisy obejmują koszty leczenia za granicą, następstwa nieszczęśliwych wypadków, bagaż czy assistance. Przy wyjazdach służbowych dobrze sprawdzić także, jak ubezpieczenie traktuje opóźnienia lub zmiany lotu. Po długim przelocie zmęczenie może zwiększać ryzyko błędu, na przykład podczas prowadzenia wynajętego samochodu, dlatego lepiej nie planować tego od razu po wylądowaniu.

Źródło: PR Newswire – „New report: Why a lie-flat seat won’t fix jet lag – and what airlines can do about it”